Tiến sĩ Phạm Đình Bá: Virus corona mới, Cách điều trị sẽ ra bao lâu và có hiệu quả không?

Tiến sĩ Phạm Đình Bá, đại học Toronto, Canada
Tiến sĩ Phạm Đình Bá, đại học Toronto, Canada

Cho đến nay, khoảng một trong 4 người bị nhiễm virus corona mới đã bị nhiễm trùng đường hô hấp nghiêm trọng, và khoảng 3 trong 100 người bị nhiễm đã chết. Với số người bị nhiễm vẫn tăng nhanh, nhiều nhóm đã đổ xô đi thử tìm phương pháp cách điều trị virus.

Một loại vắc-xin ngăn chặn những người bị nhiễm virus corona mới rõ ràng sẽ tốt hơn bất kỳ phương pháp điều trị nào, nhưng đó chỉ là một cách. Vắc-xin phòng bệnh sẽ mất ít nhất một năm để chuẩn bị.  

Có tin là một vài loại thuốc hiện có có thể giúp bệnh nhân trong lúc này. Và phương pháp điều trị mới có thể được phát triển trong ít nhất là sáu tháng.

Có hai cách điều trị nhiễm virus. Một là tìm các phân tử nhỏ ngăn chặn virus nhân lên bằng cách can thiệp vào mấu chất đạm (protein) của virus. Thuốc chống siêu vi thường đơn giản để sản xuất, và có thể được dùng ở dạng thuốc viên, cả hai lợi thế lớn.

Nhưng 99% thuốc phân tử nhỏ có tiềm năng lại thất bại. Vì vậy, phát triển các thuốc chống siêu vi mới từ đầu có thể mất nhiều năm.

Cách thứ hai là sử dụng cùng loại vũ khí mà cơ thể chúng ta sử dụng: kháng thể. Kháng thể là các mấu chất đạm lớn liên kết với virus và kích hoạt sự phá hủy của chúng.

Khi con người bị nhiễm một loại virus mới, có thể mất hai tuần để cơ thể sản xuất đủ kháng thể để chống lại nó. Tiêm cho những người có kháng thể được tạo ra bởi các tế bào nuôi trong bầu thí nghiệm có thể kiểm soát virus cho đến khi người ấy đủ kháng thể để tạo phản ứng miễn dịch.

Kháng thể ít gây ra tác dụng phụ hơn so với thuốc phân tử nhỏ, vì chúng liên kết cụ thể hơn với virus trong khi thuốc phân tử nhỏ cũng có xu hướng dính vào nhiều thứ khác, tạo nên các hiệu ứng phụ không tốt. Điều này có nghĩa là chúng ta sẽ có thể tìm thấy các kháng thể an toàn và hiệu quả chống lại virus corona mới rất nhanh – vấn đề sẽ là sản xuất hàng loạt chúng không đủ nhanh.

Xét nghiệm kháng thể

Trên thực tế, một nhóm nghiên cứu ở Trung Quốc đã thử nghiệm các kháng thể chống lại virus corona SARS vào năm 2002 và đã tìm thấy một loại liên kết với virus corona mới. Nhưng trưởng nhóm nầy nói rằng có thể mất một hoặc hai tháng chỉ để tạo ra đủ kháng thể để bắt đầu thử nghiệm trên động vật và người.

Có hai kháng thể để điều trị virus corona Trung Đông (MERS) đã được thử nghiệm trên người. Công ty công nghệ sinh học Hoa Kỳ sản xuất chúng, Regeneron, nói rằng chúng không có khả năng hoạt động chống lại virus corona 2019, nhưng công ty nầy nói họ sẽ kiểm tra chúng và những thứ kháng thể khác. Trong khi phát triển kháng thể cho Ebola, phải mất Regeneron sáu tháng để đến giai đoạn thử nghiệm trên người.

Một công ty Trung Quốc WuXi Biologics đã thông báo trong một thông cáo báo chí rằng họ đang thành lập một nhóm 100 người chuyên phát triển các phương pháp điều trị kháng thể cho virus corona 2019. Công ty nầy nói rằng họ có thể có thể bắt đầu sản xuất hàng loạt trong một kỷ lục bốn hoặc năm tháng.

Ở giai đoạn sáu tháng tới, có khả năng dịch bệnh có thể kết thúc hoặc hàng triệu người có thể bị nhiễm bệnh, trong trường hợp đó, việc sản xuất đủ thứ điều trị sẽ không dễ dàng. Có rất nhiều nhà máy sản xuất kháng thể, và tất cả họ đều bận rộn sản xuất kháng thể để điều trị ung thư và các bệnh khác.

Có thể có một cách khác. Thay vì tạo kháng thể trong bầu thí nghiệm, một công ty Mỹ có tên RenBio thay vào đó tiêm các gen mã hóa cho các kháng thể ngay vào cơ bắp chân để dùng chân như là môi trưởng sản xuất kháng thể trong cơ thể tiếp tục trong nhiều tuần hoặc thậm chí vài tháng, vì vậy những mũi tiêm này có thể được cung cấp cho mọi người để ngăn ngừa nhiễm trùng cũng như điều trị cho những người đã bị nhiễm bệnh. Neal Padte, người đứng đầu RenBio cho biết, cách nầy có khả năng. Nhưng điều này chỉ được thử nghiệm trên động vật, vì vậy các cơ quan y tế có thể miễn cưỡng thử nó trên người.

Thuốc để chữa HIV

Có một vài loại thuốc HIV phân tử nhỏ hiện có thể giúp ích để đối phó với virus corona. Ví dụ, một loại thuốc kháng vi-rút thử nghiệm được phát triển để điều trị Ebola có hoạt tính chống lại virus corona, nhà sản xuất tại Mỹ, BioCstall Enterprises cho biết. Thuốc nầy đã vượt qua các bài kiểm tra an toàn ở người.

Hứa hẹn nhất, hai loại thuốc được dùng cùng nhau để điều trị HIV – được gọi là lopinavir và ritonavir – đã được chấp thuận cho sử dụng ở người, và trong các thử nghiệm nhỏ, chúng dường như làm giảm mức độ nghiêm trọng của bệnh và tử vong ở những người bị nhiễm SARS hoặc MERS virus corona.

Các bác sĩ ở Vũ Hán, trung tâm của vụ dịch, đã bắt đầu thử nghiệm ngẫu nhiên có kiểm soát lopinavir và ritonavir. Với quy mô của sự bùng phát ở Trung Quốc, bạn sẽ hy vọng nhận được câu trả lời hợp lý nhanh chóng về việc liệu các điều trị này có hiệu quả hay không. Cơ sở sản xuất cho những thuốc này đã có sẵn và thuốc dễ dàng có sẵn.

 

Bài gốc: Michael Le Page. New coronavirus: How soon will a treatment be ready and will it work? New scientist. 30 January 2020. https://www.newscientist.com/article/2232026-new-coronavirus-how-soon-will-a-treatment-be-ready-and-will-it-work/#ixzz6D2HIbZ2F

Tiến sĩ Phạm Đình Bá dịch về gửi về cho Nghiệp đoàn y tế Việt Nam.

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s